Czy nauka może być… z jajem? Okazuje się, że tak!
Dr n. farm. Katarzyna Klimek z Katedry i Zakładu Biochemii i Biotechnologii UM w Lublinie prowadziła swoje badania naukowe, dosłownie zaczynając od jajka. I to nie żart – jajko stało się bohaterem eksperymentów nad nowatorskimi biomateriałami do regeneracji tkanki kostnej.
W maju i czerwcu 2025 roku dr Klimek, laureatka programu Walczak NAWA 2023, odbywała staż naukowy na Uniwersytecie Medycyny Weterynaryjnej i Farmacji w Koszycach (Słowacja). Pod opieką prof. Evy Petrovovej, stypendystka badała nowy biomateriał do regeneracji tkanki kostnej przy użyciu modelu błony kosmówkowo-omoczniowej zarodka ptasiego (model CAM).
„Jestem niezmiernie wdzięczna Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) za możliwość odbycia tej ekscytującej i wartościowej naukowej przygody. Do tej pory w swoich badaniach nad potencjałem biomedycznym biomateriałów skupiałam się głównie na eksperymentach w warunkach hodowli komórkowych in vitro. Dodatkowo we współpracy z dr n. farm. Agnieszką Michalak z Samodzielnej Pracowni Badań Behawioralnych UM w Lublinie, prowadziłam wstępne badania toksyczności biomateriałów in vivo z użyciem modelu Danio pręgowanego (zebrafish). Dzięki programowi Walczak NAWA mogłam poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności w zakresie badań biokompatybilności biomateriałów, tj. przeprowadzić je w warunkach ex ovo z użyciem modelu CAM” – mówi dr Klimek.
Badania ex ovo z wykorzystaniem modelu CAM zarodków ptasich stanowią łatwo dostępny i opłacalny model, który uważany jest za alternatywny model in vivo do oceny reakcji tkanek i powstawania nowych naczyń krwionośnych wewnątrz struktury biomateriału. Ponadto model CAM stanowi nowoczesne podejście badawcze zgodnie z zasadą 3R (zastąpienie, ograniczenie, doskonalenie). Katedra Nauk Morfologicznych, Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej i Farmacji w Koszycach to jednostka o wysokiej renomie, oferująca dostęp do istotnych zasobów badawczych, takich jak urządzenia do prowadzenia badań na modelu błony kosmówkowo-omoczniowej zarodka ptasiego oraz zaawansowane laboratoria biochemiczne. W trakcie stażu dr Klimek nabyła umiejętność pracy z zarodkami ptasimi (kurzym i przepiórczym), poznała procedurę przygotowania CAM do badań, a także wykonała analizy oceniające rozwój zarodka oraz tworzenie się nowych naczyń, na powierzchni i wewnątrz nowego biomateriału po jego implementacji do CAM.
„Obecnie tylko nieliczne ośrodki w Polsce wykonują badania biokompatybilności biomateriałów z użyciem modelu CAM. Chociaż mój staż się zakończył to współpraca z zespołem prof. Evy Petrovovej dopiero się rozkręca. Wraz z Panią Profesor Petrovovą złożyłyśmy wspólny projekt naukowy i planujemy aplikować o kolejne. Moim marzeniem jest w przyszłości stworzenie laboratorium CAM na UM w Lublinie, gdyż stanowiłoby ono dopełnienie prowadzonych przez nas badań in vitro oraz in vivo z użyciem zebrafish" – dodaje dr Klimek.
Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów!
Zdjęcia
