BLASK: Co jest głównym przedmiotem Pani zainteresowań badawczych?
Mgr Alicja Rajtak: Moje zainteresowania badawcze koncentrują się na immunologii nowotworów, ze szczególnym uwzględnieniem raka jajnika. Interesuje mnie przede wszystkim to, w jaki sposób komórki nowotworowe oddziałują z układem odpornościowym oraz jakie mechanizmy pozwalają im unikać odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Szczególną uwagę poświęcam zjawisku immunometabolizmu, czyli zależności między metabolizmem komórek nowotworowych a funkcjonowaniem komórek odpornościowych w mikrośrodowisku guza. W przypadku raka jajnika jest to niezwykle istotne, ponieważ nowotwór ten często przyjmuje tzw. „zimny” fenotyp immunologiczny, co znacząco ogranicza skuteczność immunoterapii.
Moim celem jest lepsze zrozumienie mechanizmów molekularnych odpowiedzialnych za rozwój i progresję nowotworu oraz identyfikacja nowych potencjalnych celów terapeutycznych.
BLASK: Dlaczego zdecydowała się Pani na kontynuację swojej ścieżki naukowej w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie?
Mgr Alicja Rajtak: Kontynuacja kariery naukowej w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie była dla mnie naturalnym wyborem. Ogromnym wsparciem jest dla mnie praca pod opieką prof. dr hab. Jana Kotarskiego – eksperta w dziedzinie ginekologii onkologicznej i immunologii nowotworów. Dzięki niemu mogę rozwijać swoje zainteresowania w środowisku łączącym badania podstawowe z praktyką kliniczną. Drugą istotną osobą, z którą współpracuję, jest dr Karolina Okła – specjalistka w zakresie immunologii nowotworów, szkoląca się w najlepszych ośrodkach, m.in. na Uniwersytecie Michigan.
Dzięki odpowiedniemu wsparciu i motywacji miałam możliwość odbycia stażu w USA oraz byłam laureatką programu NAWA im. Walczaka, realizowanego w Chinach. Kontynuacja tych współprac w ramach niniejszego projektu zapewnia dostęp do zaawansowanych modeli badawczych oraz wiedzy eksperckiej w zakresie immunoonkologii i sztucznej inteligencji.
BLASK: Jest Pani jedną z laureatek ubiegłorocznego konkursu PRELUDIUM 24, ogłoszonego przez Narodowe Centrum Nauki, dzięki czemu realizowany przez Panią projekt pt. „Rola TRIM32 i TRIM34 w regulacji metabolizmu guza i mikrośrodowiska immunologicznego w raku jajnika” otrzymał 209 800 zł dofinansowania, czego serdecznie gratulujemy. Jakie emocje towarzyszyły Pani tuż po tym, gdy dowiedziała się Pani o otrzymaniu grantu?
Mgr Alicja Rajtak: Otrzymanie finansowania w konkursie PRELUDIUM 24 Narodowe Centrum Nauki było dla mnie ogromnym wyróżnieniem i potwierdzeniem, że kierunek moich badań jest istotny naukowo. Proces przygotowania wniosku grantowego był bardzo wymagający – obejmował szczegółowe zaplanowanie badań, analizę literatury oraz opracowanie kompleksowej metodologii. Przyznane finansowanie w wysokości 209 800 zł daje mi możliwość realizacji projektu badawczego.
BLASK: Czy mogłaby Pani przybliżyć naszym Czytelnikom, na czym polegają badania prowadzone w ramach tego projektu i w jakim zakresie ich realizację wspomoże zdobyty grant?
Mgr Alicja Rajtak: Mój projekt dotyczy jednego z największych wyzwań współczesnej onkologii, jakim jest surowiczy rak jajnika o wysokim stopniu złośliwości (HGSOC). Jest to najczęstszy i najbardziej agresywny typ raka jajnika, charakteryzujący się wysoką śmiertelnością, głównie ze względu na późną diagnozę, skłonność do nawrotów oraz rozwój oporności na leczenie.
Projekt koncentruje się na analizie roli białek z rodziny TRIM, a w szczególności TRIM32 i TRIM34. Białka te pełnią ważne funkcje w komórce, m.in. regulują cykl komórkowy, apoptozę, odpowiedź immunologiczną oraz procesy degradacji białek. Coraz więcej badań wskazuje, że mogą one odgrywać istotną rolę w progresji nowotworów oraz kształtować mikrośrodowisko guza, jednak ich znaczenie w HGSOC nie zostało dotąd dokładnie poznane.
Celem mojego projektu jest wypełnienie tej luki poprzez kompleksową analizę funkcji tych białek zarówno w komórkach nowotworowych, jak i w ich mikrośrodowisku immunologicznym. W badaniach wykorzystujemy nowoczesne technologie, takie jak: CRISPR/Cas, sekwencjonowanie RNA (RNA-seq), obrazowanie przestrzenne mikrośrodowiska guza przy użyciu technologii Hyperion (Imaging Mass Cytometry). Tak kompleksowe podejście pozwala na analizę nie tylko pojedynczych komórek, ale również ich interakcji w obrębie całego guza.
Dzięki zdobytemu grantowi możliwe będzie przeprowadzenie zaawansowanych badań molekularnych i funkcjonalnych, które mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia mechanizmów rozwoju raka jajnika, a w przyszłości – do opracowania nowych, bardziej skutecznych strategii terapeutycznych.
BLASK: Bardzo dziękuję za rozmowę.
