Miesiąc Świadomości Raka Żołądka: prof. Wojciech Polkowski o leczeniu tego nowotworu i znaczeniu wczesnego rozpoznania

Miesiąc Świadomości Raka Żołądka: prof. Wojciech Polkowski o leczeniu tego nowotworu i znaczeniu wczesnego rozpoznania

 Prof. Wojciech Polkowski
 Prof. Wojciech Polkowski

Listopad to Miesiąc Świadomości Raka Żołądka, który pozostaje jednym z najgroźniejszych nowotworów przewodu pokarmowego. Rozpoznany w zaawansowanym stadium często wiąże się ze złym rokowaniem, a leczenie chirurgiczne nierzadko wymaga całkowitego usunięcia żołądka. Taka operacja, choć może być niezbędna dla ratowania życia, powoduje trwałe zmiany w sposobie odżywiania i codziennym funkcjonowaniu pacjenta. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie choroby. Rak żołądka może rozwijać się przez długi czas bez charakterystycznych objawów. Utrzymujący się dyskomfort w nadbrzuszu, wczesne uczucie sytości, niewyjaśniona utrata masy ciała czy nawracające dolegliwości trawienne powinny skłaniać do konsultacji lekarskiej i odpowiednio wczesnego wykonania gastroskopii.

– Nie powinniśmy czekać, aż objawy staną się nasilone. Gastroskopia pozwala wykryć nowotwór na etapie, kiedy szanse na trwałe wyleczenie są znacznie większe, a zakres koniecznej operacji może być mniejszy – podkreśla prof. Wojciech P. Polkowski, chirurg onkologiczny, kierownik Katedry Onkologii Uniwersytetu Medycznego - USK 1.

W przypadku nowotworów zlokalizowanych w górnej części żołądka u odpowiednio dobranych pacjentów możliwe jest wykonanie proksymalnej resekcji żołądka, czyli usunięcie tylko górnej części narządu. Zachowanie dolnej części żołądka może poprawić funkcjonowanie układu pokarmowego i jakość życia po leczeniu. Warunkiem pozostaje jednak zachowanie pełnego bezpieczeństwa onkologicznego.

Nowoczesne leczenie to nie tylko operacja

W ostatnich latach dokonał się istotny postęp w leczeniu systemowym raka żołądka. Do okołooperacyjnej chemioterapii FLOT dołączyła immunoterapia. Schemat dFLOT, łączący durwalumab z chemioterapią FLOT, otwiera nowe możliwości leczenia chorych na miejscowo zaawansowanego, operacyjnego raka żołądka.

– Dzisiaj chirurg nie powinien podejmować najważniejszych decyzji terapeutycznych w oderwaniu od onkologa klinicznego. Leczenie systemowe przed operacją może doprowadzić do znacznej regresji nowotworu, a u części chorych nawet do całkowitej odpowiedzi patologicznej. Naszym zadaniem jest wykorzystanie tego postępu w sposób bezpieczny onkologicznie, również przy wyborze zakresu resekcji – wyjaśnia prof. Polkowski.

Rozwój leczenia systemowego stawia przed chirurgami nowe pytania. Czy u części pacjentów, którzy dobrze odpowiedzieli na leczenie przedoperacyjne, można bezpiecznie zachować fragment żołądka? Jak ocenić ryzyko pozostawienia przerzutów w węzłach chłonnych? Odpowiedzi na te pytania poszukują międzynarodowe zespoły badawcze. Właśnie temu zagadnieniu poświęcone są wieloletnie badania prof. Polkowskiego i jego współpracowników nad gastrektomią proksymalną oraz metodami rekonstrukcji przewodu pokarmowego. Wyniki badań stały się przedmiotem międzynarodowej dyskusji, a najnowszy list profesora, będący odpowiedzią na komentarz amerykańskich chirurgów, został opublikowany na łamach Journal of Gastrointestinal Surgery.

– Nie chodzi o wykonywanie mniejszych operacji za wszelką cenę. Chodzi o indywidualizację leczenia. Chcemy usuwać dokładnie tyle, ile wymaga bezpieczeństwo onkologiczne, ale nie więcej, niż jest to konieczne – podkreśla profesor.

Immunoterapia daje nadzieję również chorym z przerzutami

Jeszcze niedawno rozpoznanie przerzutowego raka żołądka oznaczało najczęściej brak możliwości radykalnego leczenia chirurgicznego. Dzisiaj nowoczesna immunochemioterapia może u niektórych pacjentów doprowadzić do głębokiej i długotrwałej odpowiedzi na leczenie, stwarzając możliwość ponownej oceny resekcyjności. Szczególne zainteresowanie budzi tzw. conversion surgery, czyli operacja wykonywana po skutecznym leczeniu systemowym u chorego, u którego pierwotnie nie było możliwości radykalnego usunięcia wszystkich ognisk nowotworu. Dotyczy to przede wszystkim starannie wybranych pacjentów, między innymi z chorobą skąpoprzerzutową (oligometastatyczną).

Szczególnie wymownym przykładem możliwości współczesnej chirurgii onkologicznej jest pacjent z rakiem górnej części żołądka i kilkoma przerzutami do wątroby. Wykonano u niego radykalną operację (R0), obejmującą proksymalną gastrektomię z rekonstrukcją typu double-tract (DTR) oraz usunięcie przerzutów z wątroby. Dziś, pięć lat później, pacjent żyje, czuje się dobrze i pozostaje bez cech choroby nowotworowej. To przykład, że nawet rak żołądka z przerzutami nie zawsze musi oznaczać sytuację bez szans na trwałe wyleczenie.

– Ten przypadek pokazuje, dlaczego nie powinniśmy z góry odbierać nadziei wszystkim chorym na uogólnionego raka żołądka. U starannie wybranych pacjentów odpowiednio zaplanowane leczenie systemowe i radykalna operacja mogą prowadzić do wieloletniego przeżycia bez nawrotu choroby, a niekiedy do trwałego wyleczenia – podkreśla prof. Polkowski.

Conversion surgery pozostaje obiecującym, ale nadal rozwijanym kierunkiem leczenia. Konieczne są dalsze badania pozwalające określić, którzy chorzy rzeczywiście odnoszą korzyść z operacji po immunoterapii. Jednym z ograniczeń pozostaje niedoskonałość współczesnej diagnostyki obrazowej, zwłaszcza w ocenie całkowitej regresji nowotworu.

– Postęp w leczeniu onkologicznym musi iść w parze z dostępnością nowoczesnej diagnostyki. Tymczasem możliwości diagnostyki PET/CT w województwie lubelskim pozostają, moim zdaniem, niewystarczające w stosunku do potrzeb pacjentów. To problem, który wymaga pilnej analizy i konkretnych decyzji organizacyjnych oraz inwestycyjnych. Pacjenci naszego regionu powinni mieć dostęp do diagnostyki odpowiadającej współczesnym standardom leczenia onkologicznego – podkreśla prof. Polkowski.

Nowoczesna chirurgia to także precyzyjna diagnostyka i właściwy wybór leczenia

Postęp technologiczny zmienia sposób wykonywania operacji. Gastrektomię można przeprowadzić metodą otwartą, laparoskopową lub robotyczną. Każda z tych technik ma swoje miejsce w chirurgii raka żołądka, a wybór powinien zależeć od sytuacji klinicznej, doświadczenia zespołu i bezpieczeństwa pacjenta. Chirurgia robotyczna zapewnia operatorowi trójwymiarowy obraz pola operacyjnego, precyzyjne sterowanie narzędziami i dużą swobodę ich ruchu. Może to ułatwiać wykonywanie skomplikowanych etapów operacji, szczególnie w trudno dostępnych obszarach anatomicznych.

– Jestem zwolennikiem rozwoju chirurgii małoinwazyjnej, w tym robotycznej. Musimy jednak pamiętać, że robot jest zaawansowanym narzędziem chirurgicznym. Niezależnie od tego, czy operujemy metodą otwartą, laparoskopową czy robotyczną, wykonujemy tę samą gastrektomię, kierując się tymi samymi zasadami onkologicznymi. O wyborze dostępu powinny decydować przede wszystkim korzyści dla konkretnego pacjenta – podkreśla prof. Polkowski.

Jednak współczesna chirurgia onkologiczna to nie tylko operacje usuwające nowotwór. Coraz większe znaczenie ma laparoskopia diagnostyczna, wykonywana zgodnie z międzynarodowymi standardami, która pozwala wykryć niewielkie przerzuty do otrzewnej, niewidoczne w rutynowych badaniach obrazowych. W połączeniu z badaniem cytologicznym popłuczyn otrzewnowych umożliwia dokładniejsze określenie zaawansowania choroby jeszcze przed rozpoczęciem leczenia systemowego. Znaczenie takiego postępowania przedstawiono w najnowszym artykule przeglądowym opublikowanym przez międzynarodowy zespół z udziałem prof. Polkowskiego w European Journal of Surgical Oncology (2026). Autorzy podkreślają, że pominięcie laparoskopii diagnostycznej może prowadzić do błędnej kwalifikacji chorych, niepotrzebnych rozległych operacji i opóźnienia właściwego leczenia systemowego.

– Dobrze przeprowadzona laparoskopia diagnostyczna może być równie ważna dla dalszych losów pacjenta jak sama operacja. Dostarcza informacji, dzięki którym wielodyscyplinarny zespół chirurgów, onkologów klinicznych, radiologów i innych specjalistów może wybrać właściwą strategię leczenia. Czasem najważniejszą decyzją chirurga jest właśnie decyzja, aby nie operować od razu – wyjaśnia profesor.

Od skutecznego leczenia do jakości życia

W październiku 2026 roku prof. Wojciech P. Polkowski objął funkcję Koordynatora European Chapter of the International Gastric Cancer Association (IGCA) na kadencję 2026–2030. Organizacja skupia specjalistów z wielu krajów, zajmujących się badaniami nad rakiem żołądka i doskonaleniem metod jego leczenia. Jednym z priorytetów nowej działalności ma być zwrócenie większej uwagi na potrzeby osób żyjących po częściowym lub całkowitym usunięciu żołądka. Planowane są kontakty i współpraca z amerykańską organizacją pacjentów Debbie's Dream Foundation: Curing Stomach Cancer, a także działania zmierzające do stworzenia podobnej inicjatywy w Polsce.

– Przez wiele lat koncentrowaliśmy się przede wszystkim na tym, jak skutecznie usunąć nowotwór i wydłużyć życie chorego. Dzisiaj musimy równie poważnie traktować pytanie, jak pacjent będzie żył po leczeniu. Potrzebne są nie tylko coraz lepsze operacje i leki, ale również edukacja, wsparcie żywieniowe, rehabilitacja i długoterminowa opieka – mówi profesor.

Wczesna diagnostyka, nowoczesne leczenie systemowe, indywidualnie dobrana chirurgia i troska o jakość życia po operacji – to cztery filary współczesnego leczenia raka żołądka.

 

Autor: Rzecznik Prasowy USK Nr 1 w Lublinie


WYDARZYŁO SIĘ

Wydarzyło się

dr Grzegorz Zieliński

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie opatentowali innowacyjną podpórkę do rehabilitacji odcinka szyjnego kręgosłupa

2026-11-20 09:36:05

Odcinek szyjny kręgosłupa jest jego najbardziej ruchomą i delikatną częścią, w związku z czym w tej okolicy mogą pojawiać się częste napięcia mięśniowe, ból czy ograniczenia ruchomości. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie opracowali innowacyjny wynalazek, który może okazać się pomocny dla osób, które zmagają się z tego typu dolegliwościami. Stworzona przez nich podpórka ma znaleźć zastosowanie m.in. w warunkach…

 Prof. Wojciech Polkowski

Miesiąc Świadomości Raka Żołądka: prof. Wojciech Polkowski o leczeniu tego nowotworu i znaczeniu wczesnego rozpoznania

2026-11-20 08:08:00

Listopad to Miesiąc Świadomości Raka Żołądka, który pozostaje jednym z najgroźniejszych nowotworów przewodu pokarmowego. Rozpoznany w zaawansowanym stadium często wiąże się ze złym rokowaniem, a leczenie chirurgiczne nierzadko wymaga całkowitego usunięcia żołądka. Taka operacja, choć może być niezbędna dla ratowania życia, powoduje trwałe zmiany w sposobie odżywiania i codziennym funkcjonowaniu pacjenta. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie choroby. Rak żołądka…

Uniwersytet Medyczny w Lublinie wyróżniony podczas LUMEN 2026

Uniwersytet Medyczny w Lublinie wyróżniony podczas LUMEN 2026 za wdrożenie platformy WEBCON

2026-11-20 07:41:00

Podczas konferencji LUMEN – jednego z wydarzeń poświęconych rozwojowi szkolnictwa wyższego, nowoczesnemu zarządzaniu uczelniami i cyfrowej transformacji sektora akademickiego – firma PCG Academia nagrodziła uczelnie, z którymi realizuje szczególnie wartościowe projekty IT. Wśród dziewięciu wyróżnionych znalazł się Uniwersytet Medyczny w Lublinie, doceniony za wdrożenie platformy WEBCON zintegrowanej z systemem USOS.

Konferencja prasowa poświęcona współpracy laryngologów i okulistów w leczeniu wrodzonej niedrożności dróg łzowych u dzieci, która odbyła się w Auli Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie.

Uniwersyteckie szpitale łączą siły dla zdrowia najmłodszych. Nowatorskie leczenie niedrożności dróg łzowych u dzieci

2026-11-19 14:54:00

Ponad 20 zabiegów, współpraca okulistów i laryngologów oraz obiecujące efekty leczenia – Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie rozwija nowatorski model terapii wrodzonej niedrożności dróg łzowych u dzieci. To pierwszy ośrodek w Polsce południowo-wschodniej, w którym specjaliści obu dziedzin wspólnie przeprowadzają zabiegi z wykorzystaniem endoskopii nosa.

 

 

Odznaczenie dziekana WNoZ UMLUB

Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu dr hab. n. o zdr. Mariusz Wysokiński, prof. UMLUB odznaczony medalem za zasługi dla zdrowia publicznego

2026-11-19 13:04:00

Z dumą informujemy, że dr hab. n. o zdr. Mariusz Wysokiński, prof. uczelni, Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz Kierownik Katedry Rozwoju Pielęgniarstwa UMLUB, został uhonorowany prestiżowym medalem za zasługi w obszarze zdrowia publicznego.