XXII Lubelski Festiwal Nauki odbył się pod hasłem „Ciekawość vis vitalis nauki” i trwał od 19 do 25 września. Wśród łącznej listy ponad 2 tys. festiwalowych wydarzeń nie zabrakło warsztatów i prelekcji przygotowanych przez społeczność Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Nasi pracownicy i studenci przygotowali 437 projektów, które przybliżały zainteresowanym wiedzę medyczną w przystępny sposób. Wśród tegorocznych wydarzeń nie zabrakło zarówno nowości, jak i dobrze znanych punktów programu, które cieszyły się popularnością w poprzednich edycjach LFN. 

Uniwersytet Medyczny w Lublinie na Lubelskim Pikniku Naukowym 

20 września na Placu Litewskim w Lublinie odbył się Lubelski Piknik Naukowy, na którym nie zabrakło reprezentacji wszystkich wydziałów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Na odwiedzających czekały liczne atrakcje. Nie zabrakło inspirujących doświadczeń, zagadek i ciekawostek, przybliżających zebranym zagadnienia związane ze współczesną medycyną. Przed uczestnikami zgromadzonymi w centrum miasta zaprezentował się również Zespół Pieśni i Tańca UMLUB. Pełna relacja z tegorocznego Lubelskiego Pikniku Naukowego dostępna jest tutaj. 

Wydarzenie specjalne XXII Lubelskiego Festiwalu Nauki na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie z udziałem dr Tomasza Rożka 

W ramach tegorocznej edycji Lubelskiego Festiwalu Nauki przez pięć wieczorów odbywały się wydarzenia specjalne. Na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie takie spotkanie miało miejsce 23 września. W auli Collegium Novum odbyły się wykłady: 

• „Profilaktyka bez barier: zdrowie dla każdego”, który wygłosiła dr hab. n. med. i n. o zdr. Joanna Popiołek-Kalisz, prof. UMLUB – Kierownik Zakładu Dietetyki Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie,
• „Jak uczyć ciekawości w epoce, gdy AI zna już ”, który wygłosił dr Tomasz Rożek – dziennikarz naukowy, twórca największego w Polsce kanału popularnonaukowego na YouTube „Nauka. To Lubię” (w momencie publikacji tego artykułu ma ponad 860 tys. subskrybentów) i założyciel Fundacji Nauka. To Lubię. 

Wydarzenie zakończyło się panelem dyskusyjnym z udziałem: 

• dr hab. n. med. i n. o zdr. Joanny Popiołek-Kalisz, prof. UMLUB, 
• dr Tomasza Rożka,
• mgr Alicji Borzęckiej-Szajner (dyrektor Centrum Kształcenia i Obsługi Studiów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), 
• mgr Macieja Białka (historyka, pedagoga i wieloletniego nauczyciela VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Zofii Nałkowskiej w Lublinie). 

Pełną relację z tego wydarzenia przeczytacie tutaj. 

Festiwalowe wydarzenia na Wydziale Nauk o Zdrowiu UMLUB

W ramach tegorocznego LFN nie zabrakło inspirujących wydarzeń na Wydziale Nauk o Zdrowiu UMLUB. Przygotowano m.in. warsztaty „Minionki na tropie alergii”, zorganizowane przez Zakład Pediatrii i Pielęgniarstwa Pediatrycznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie we współpracy ze Studenckim Kołem Naukowym „Uśmiech Proszę!”. W ich ramach najmłodsi wcielili się w rolę Małych Tropicieli Alergii i uczestniczyli w przygodowej misji. Przebieg warsztatów obejmował rozwiązywanie zagadek, rozpoznawanie objawów alergii, odnajdywanie ukrytych w sali alergenów i przyporządkowywanie ich do odpowiednich grup. Dzieci zapoznały się także z zasadami bezpiecznego postępowania i wspierania osób z alergią. Całość uzupełniła zabawa ruchowa przy muzyce, dzięki której uczestnicy mogli utrwalić zdobytą wiedzę, a na zakończenie otrzymali pamiątkowe dyplomy „Małego Tropiciela Alergii” oraz drobne upominki. 

– To inicjatywa, którą co roku realizujemy z ogromną przyjemnością w ramach Lubelskiego Festiwalu Nauki. Stawiamy na nieszablonowe podejście do edukacji zdrowotnej, w którym dzieci nie są jedynie odbiorcami informacji, lecz stają się aktywnymi uczestnikami procesu odkrywania wiedzy. Wykorzystując motyw Minionków, elementy gry przygodowej, zagadki i zadania zespołowe, tworzymy przestrzeń do nauki poprzez działanie, eksperymentowanie i wspólne poszukiwanie rozwiązań. Taka formuła pozwala nam przekazywać nawet złożone zagadnienia medyczne w sposób przystępny i dostosowany do wieku uczestników, a jednocześnie rozwijać ich ciekawość poznawczą, samodzielność i umiejętność współpracy. Cieszy nas, że nasze wcześniejsze minionkowe projekty zostały również docenione i nagrodzone w konkursie „Uniwersytet Medyczny dla Lubelskiego Festiwalu Nauki”. To dla nas dodatkowa motywacja do rozwijania tej formy popularyzacji nauki – mówi mgr Aleksandra Fornal, asystent dydaktyczny z Zakładu Pediatrii i Pielęgniarstwa Pediatrycznego i koordynator Lubelskiego Festiwalu Nauki na Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. – Edukacja na temat alergii jest szczególnie istotna już od najmłodszych lat. Zależy nam nie tylko na tym, aby dzieci potrafiły rozpoznawać potencjalne alergeny i niepokojące objawy, ale również by wiedziały, jak podejmować bezpieczne decyzje w codziennych sytuacjach oraz okazywać zrozumienie osobom zmagającym się z alergiami. Dlatego tegoroczne warsztaty zakończyliśmy muzyczną grą ruchową z piłką, w której dzieci wykorzystywały zdobytą wiedzę do rozwiązywania krótkich zadań sytuacyjnych. Dzięki temu nauka nie kończyła się na zapamiętywaniu informacji - uczestnicy mogli przełożyć je na konkretne zachowania, a jednocześnie wspólnie się bawić i integrować – dodaje. 

Podczas tegorocznej edycji LFN po raz pierwszy zorganizowany został interaktywny medyczny escape room śladami historii pielęgniarstwa, czyli „Ślady życia – medyczna misja odkrywców”, dedykowany licealistom. Za jego przygotowanie odpowiadali studenci pielęgniarstwa: Irmina Dubiel, Aleksandra Kochmańska, Amelia Krać, Wiktoria Krzemińska, Julia Pietras, Julia Pakulska, Aneta Urbańska, Zuzanna Wolińska, Milena Białas wraz z nauczycielami akademickimi: dr n. o zdr. Martą Szarą, dr n. med. i n. o zdr. Magdaleną Dziurką i dr n. med. i n. o zdr. Patrycją Ozdobą z Zakładu Opieki Holistycznej i Zarządzania w Pielęgniarstwie, mgr Alicją Artych-Rudnik z Zakładu Podstaw Pielęgniarstwa, Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

W wydarzeniu wzięły udział trzy grupy uczestników, które wcieliły się w zespół odkrywców próbujących odtworzyć zaginioną dokumentację zdrowotną pewnej rodziny. Poszczególne informacje o kolejnych pokoleniach pacjentów ukryto w tematycznych strefach, a dotarcie do finału wymagało rozwiązywania zagadek, wykonywania zadań praktycznych i sprawnej współpracy w zespole. Scenariusz gry prowadził uczestników przez kolejne etapy rozwoju pielęgniarstwa i opieki nad pacjentem. 

– Pomysł na projekt zrodził się właściwie podczas zajęć ze współpracy i komunikacji w zespołach interprofesjonalnych. Studenci zauważyli, że tego rodzaju aktywności nie tylko pozwalają zdobywać nowe kompetencje, ale też bardzo dobrze integrują grupę. Jedna ze studentek opowiedziała wówczas o swoim wyjeździe w ramach programu Erasmus+, podczas którego uczestniczyła w projekcie przygotowującym do organizacji escape roomów. Od tego zaczęła się burza mózgów i wspólne budowanie koncepcji – mówi dr n. o zdr. Marta Szara z SKN „Menadżer” działającego przy Zakładzie Opieki Holistycznej i Zarządzania w Pielęgniarstwie.

Od pierwszego pomysłu do realizacji projektu minęły zaledwie trzy miesiące. Prace rozpoczęły się na początku czerwca i trwały przez całe wakacje. Znaczna część scenariusza, zagadek i poszczególnych zadań była dziełem studentów.

– To były trzy miesiące naprawdę intensywnej pracy, zarówno naszej, jak i studentów. To właśnie oni tworzyli zagadki i rozwijali kolejne elementy scenariusza. My, jako dydaktycy, przede wszystkim koncentrowaliśmy się m.in. na organizacji sprzętu i zapewnieniu odpowiednich warunków do przeprowadzenia wydarzenia, ale także aktywnie towarzyszyliśmy i wspieraliśmy w realizacji każdego pomysłu, pomagaliśmy przekuwać odważne, pozornie niemożliwe do realizacji pomysły w rzeczywistość. Jesteśmy bardzo wdzięczni za wsparcie naszego Kierownika – Profesor dr hab. Beaty Dobrowolskiej, Dziekana Wydziału Nauk o Zdrowiu - dr hab. n. o zdr. Mariusza Wysokińskiego, profesor uczelni oraz Administratora Budynku. Bez tej współpracy realizacja tak rozbudowanego przedsięwzięcia nie byłaby możliwa – dodaje dr Marta Szara.

W ramach tegorocznego LFN dwukrotnie odbyły się też m.in. warsztaty pn. „Moje zdrowie w moich rękach”, dedykowane uczniom klas 1-3 szkoły podstawowej, które poprowadziła dr n. o zdr. Kinga Zdunek z Zakładu Edukacji Zdrowotnej UMLUB. Odbyły się one z udziałem dr n. med. Agaty Stefanowicz z Zakładu Edukacji Zdrowotnej UMLUB, dr n. o zdr. Kingi Augustowskiej-Kruszyńskiej z Zakładu Promocji Zdrowia UMLUB, dr hab. n. o zdr. Anny Pacian, prof. uczelni, Kierownik Zakładu Edukacji Zdrowotnej Katedry Rozwoju Pielęgniarstwa UMLUB, dr hab. n. med. i n. o zdr. Anny Bednarek, prof. uczelni z Zakładu Promocji Zdrowia UMLUB. Uczestnicy wydarzenia najpierw wysłuchali krótkiego wykładu na ten temat, a następnie wzięli udział w aktywnościach, które poprzez zabawę utrwalały zdobytą wiedzę. W programie warsztatów znalazło się m.in.: koło fortuny, układanie puzzli przedstawiających ciało człowieka, tworzenie własnego „talerza zdrowia”, własnoręczne ozdobienie „torby na zdrowe zakupy” czy układanie modelu zbilansowanej diety na tablicy magnetycznej. Ważnym punktem było doświadczenie obrazujące przenoszenie drobnoustrojów i podkreślające znaczenie higieny rąk – dzieci smarowały dłonie substancją imitującą niewidzialne zarazki (w postaci kremu z brokatem), a następnie przekonywały się o skuteczności mycia (najpierw samą wodą, a następnie wodą z mydłem).

– Edukacja zdrowotna na tym etapie rozwoju ma szczególne znaczenie. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym są wyjątkowo otwarte na nowe informacje i chętnie przyswajają zachowania, które mogą towarzyszyć im przez całe życie. Wiedza przekazana w angażującej, doświadczalnej formie – przez eksperyment, zabawę i wspólną dyskusję – zapada w pamięć znacznie głębiej niż tradycyjny wykład. Podczas zajęć dzieci poznały podstawowe zasady zdrowego odżywiania, nauczyły się prawidłowej techniki mycia rąk, odkryły budowę ludzkiego ciała oraz rozmawiały o tym, jak sen, ruch i relacje z innymi wpływają na samopoczucie i zdrowie. Wszystko to odbyło się w przestrzeni akademickiej uczelni – w salach, w których na co dzień kształcą się przyszli pracownicy ochrony zdrowia. Bliski kontakt z miejscem nauki miał na celu zachęcać dzieci do myślenia o zdrowiu jako o dziedzinie wiedzy, która ich dotyczy i którą mogą aktywnie zgłębiać – podkreśla dr n. o zdr. Kinga Zdunek.

Na zakończenie warsztatów każdy uczestnik przygotował własną Receptę Naukowca ze swoimi postanowieniami zdrowotnymi, na której następnie otrzymał pamiątkową pieczątkę. 

Festiwalowe wydarzenia na Wydziale Lekarskim UMLUB

LFN zawitał również na Wydział Lekarski UMLUB, który przygotował dla zainteresowanych uczestników liczne prelekcje oraz praktyczne warsztaty przybliżające zagadnienia medyczne. 

Uczestnicy LFN mogli m.in. wziąć udział w warsztatach pn. „Wybuchowe laboratorium Dextera”. Uczestnicy mieli okazję, by wcielić się w rolę asystentów w prawdziwym laboratorium naukowym i zobaczyć proste doświadczenia z gazami i cieczami. 

Inspirującym projektem był również „Szpital Pluszowego Misia”. W ramach tych warsztatów dzieci dowiedziały się, jak działa organizm człowieka, a to wszystko przy pomocy modeli anatomicznych oraz pluszaków. 

Z kolei uczniowie szkół ponadpodstawowych uczestniczyli m.in. w warsztatach pn. „Czy rak piersi jest zapisany w genach – profilaktyka dla kobiet i mężczyzn”, w trakcie którego zapoznali się z podstawami dziedziczenia predyspozycji do nowotworów i zaleceniami dotyczącymi badań przesiewowych, a w części praktycznej mieli okazję nauczyć się prawidłowego samobadania piersi (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn) z wykorzystaniem specjalistycznych fantomów.  

Festiwalowe wydarzenia na Wydziale Lekarsko-Dentystycznym UMLUB w ramach LFN 

Festiwalowych wydarzeń nie zabrakło również na Wydziale Lekarsko-Dentystycznym UMLUB. Wśród nich był warsztat „Czy wszystkie zęby są takie same? Mały artysto poznaj swojego zęba!”, organizowany przez dr n. med. i n. o zdr. Agnieszkę Czarnotę i dr n. med. i n. o zdr. Annę Modzelewską z Zakładu Technik Dentystycznych z Laboratorium Nowoczesnych Technologii. Dzieci uczestniczące w tym wydarzeniu wysłuchały krótkiej prezentacji przybliżającej im rodzaje, budowę i funkcje zębów, obejrzały ich gipsowe modele, a następnie samodzielnie wykonały wybranego zęba przy użyciu różnych materiałów plastycznych. 

Uczniowie mogli też uczestniczyć w projekcie „Iniemamocni – czyli superbohaterowie dentyści w codziennej pracy”, w trakcie którego wkroczyli do dentystycznej „Bazy dowodzenia”, poznając kulisy codziennej pracy stomatologa m.in. przy wykorzystaniu Świetlnego Miecza (lampy do utwardzania wypełnień) czy Super-Odkurzacza. 

W ramach LFN, uczniowie szkół podstawowych mogli odnaleźć się również „W krainie białych kłów”, gdzie dowiedzieli się, w jaki sposób można zapobiegać próchnicy i zobaczyli, jak funkcjonuje gabinet stomatologiczny od kulis. 

Festiwalowe wydarzenia na Wydziale Farmaceutycznym UMLUB w ramach LFN 

W ramach tegorocznego LFN, Wydział Farmaceutyczny UMLUB przygotował m.in. warsztaty i prelekcje. Zainteresowani mogli wziąć udział np. w projekcie „Chemiczne przygody odkrywców – nauka przez zabawę”, w ramach którego najmłodsi uczestnicy obserwowali angażujące doświadczenia chemiczne. 

Z kolei uczniowie ostatnich klas szkół podstawowych mogli sprawdzić się w „Chemicznym Quiz Challenge” inspirowanym kultowym teleturniejem „Jeden z dziesięciu” i sprawdzającym ich wiedzę z zakresu chemii. 

Interesujące były również „Warsztaty z komputerowego projektowania leków” dedykowane uczniom szkół ponadpodstawowych. W trakcie tego wydarzenia uczestnicy dowiedzieli się, jak za pomocą ogólnie dostępnych programów i baz komputerowych buduje się modele leków, a także samodzielnie spróbować je wykonać. 

Festiwalowe wydarzenia na Wydziale Nauk Medycznych UMLUB w ramach LFN 

Na Wydziale Nauk Medycznych UMLUB także nie brakowało festiwalowych wydarzeń. Jednym z nich była gra naukowa pn. „Detektywi medyczni: AI, fake newsy i tajemnice współczesnej medycyny”, podczas której uczestnicy poznali podstawowe zasady krytycznej oceny informacji medycznych i dowiedzieli się, czym jest medycyna oparta na faktach (Evidence-Based Medicine). 

Z kolei w ramach projektu „Ratuj się kto może – Szpitalny Oddział Ratunkowy od kuchni” uczniowie poszerzyli swoją wiedzę na temat udzielania pierwszej pomocy, a także mieli okazję zobaczyć prawdziwą karetkę ZRM i zapoznać się ze specjalistycznym sprzętem używanym w zespołach ratownictwa medycznego. 

Inspirujące były również eksperymenty z użyciem kamery termowizyjnej w ramach projektu „Gdzie wzrok nie sięga – Dzieciaki kontra Predator”, dedykowane dla najmłodszych. 

Szkoła Doktorska UMLUB przygotowała natomiast angażujące warsztaty pn. „Druk 3D w Medycynie: Od skanu do fizycznego modelu”. Ich uczestnicy przekonali się, jak poprawnie nawigować po trójwymiarowych obrazach wnętrza ludzkiego ciała oraz jak interpretować poszczególne warstwy skanu i rozwinęli podstawowe umiejętności obsługi profesjonalnego oprogramowania używanego na co dzień przez inżynierów klinicznych. 

XXII edycja Lubelskiego Festiwalu Nauki upłynęła pod znakiem licznych naukowych doświadczeń. W jego ramach Uniwersytet Medyczny w Lublinie w przystępny sposób przybliżył uczestnikom świat współczesnej medycyny, a wydarzenia organizowane przez naszą uczelnię cieszyły się popularnością. 

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III. Sfinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

#nauka #naukaprzyszłościjużdziś 

Fot.: Biuro Komunikacji Społecznej UMLUB oraz nadesłane przez: SKN przy Samodzielnej Pracowni Diagnostyki Genetycznej Katedry Pediatrii UML, dr n. o zdr. Kinga Zdunek, dr n. med. i n. o zdr. Agnieszka Czarnota