Międzynarodowy grant został przyznany dr Sarze Janowskiej na projekt badawczy pn. „Hybrydyzacja metforminy z 1,2,4-triazolem: kompleksowa ocena nowych hybryd poprzez syntezę, charakterystykę oraz badania przesiewowe aktywności przeciwnowotworowej”. 

– Metformina jest lekiem powszechnie wykorzystywanym w leczeniu cukrzycy typu 2. W ostatnim czasie pojawia się bardzo dużo prac badawczych, które wskazują na jej wielokierunkowe działanie, w tym na jej potencjał przeciwnowotworowy, który jest związany z tym, że wpływa ona na metabolizm cukru i na procesy metaboliczne przebiegające w mitochondriach komórek nowotworowych. Komórki te mają zmieniony metabolizm glukozy i z tego względu metformina ma większy wpływ na pracę ich mitochondriów. Dzięki badaniom wiemy, że tak jest, ale jednocześnie wiemy, że ten efekt jest zbyt niski żeby w tej postaci móc ją wykorzystywać jako lek przeciwnowotworowy. Mamy jednak nadzieję, że jeśli zmodyfikujemy metforminę pod kątem strukturalnym, to sprawimy, że jej potencjał przeciwnowotworowy wzrośnie. Modyfikacje chemiczne powinny również sprawić, że te cząsteczki będą lepiej przekraczać barierę krew-mózg i tym samym będą lepiej docierać do komórek nerwowych – wyjaśnia dr Sara Janowska z Katedry i Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej UMLUB. 

Badania będą prowadzone we współpracy z badaczami ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Projekt został podzielony na trzy główne części, a zrealizowanie całości jest zaplanowane na dwa lata. 

– Punktem wyjścia będzie zaprojektowanie i synteza pochodnych metforminy, czyli będziemy projektować nowe cząsteczki, następnie je syntezować i opisywać ich fizykochemię oraz przeprowadzać pomiary żeby potwierdzić, czy ta synteza się powiodła. Kolejnym etapem będzie ewaluacja biologiczna, czyli przeprowadzenie testów biologicznych in vitro. W tym obszarze mamy dwa kierunki: będziemy się skupiać na potencjale przeciwnowotworowym nowych cząsteczek, czyli przeprowadzimy testy cytotoksyczności oraz porównanie na liniach komórkowych nowotworowych i liniach komórkowych prawidłowych. Trzecią częścią będzie ewaluacja biologiczna aktywności biologicznej pod kątem wpływu na komórki nerwowe, więc będzie nas tu interesował potencjał neuroprotekcyjny, czyli będziemy analizować wpływ nowych cząsteczek na metabolizm tryptofanu i pod kątem wpływu na szlak kynureninowy – precyzuje dr Sara Janowska. 

Jak przyznaje, droga do uzyskania Thumbay International Research Grant 2026 wymagała dużego zaangażowania i kilkumiesięcznej pracy.  

– Koncepcja projektu pojawiła się we wrześniu ubiegłego roku. Następnie trwały prace nad jego kolejnymi wersjami, a wniosek został złożony późną jesienią. Ważną częścią w drodze po grant było pozyskanie współpracowników od strony uniwersytetu GULF ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, ponieważ projekt zakłada współpracę pomiędzy uczelniami. Przy przygotowaniu wniosku grantowego bardzo duże znaczenie miało dla mnie wsparcie merytoryczne prof. Moniki Wujec, która jest moim byłym promotorem. Z kolei od strony formalnej, czyli napisania grantu, nawiązania współpracy międzynarodowej, jak również w procesie projektowania badań biologicznych, nieoceniona była pomoc mojej aktualnej przełożonej – prof. Ewy Urbańskiej. Zarówno moja praca, jak i zaangażowanie osób, które mnie, jako młodego badacza, wspierały w tej drodze, doprowadziły do złożenia dokumentów grantowych  w rozbudowanej i ostatecznej formie, a teraz w czerwcu dostaliśmy potwierdzenie, że projekt uzyskał finansowanie – mówi laureatka. – Otrzymanie grantu to nie tylko duża ulga i radość, ale też mobilizacja do podjęcia wyzwania jakim będą dwa lata intensywnej pracy badawczej – podsumowuje dr Sara Janowska.