Tegoroczna edycja konkursu OPUS była największą w historii Narodowego Centrum Nauki. Do konkursów OPUS 30 i SONATA 21 wpłynęło ponad 3700 wniosków, a na finansowanie badań podstawowych przeznaczono rekordową kwotę niemal 912 mln zł. W samym konkursie OPUS 30 złożono 2092 wnioski, z których finansowanie uzyskało jedynie 279 projektów, co przełożyło się na wskaźnik sukcesu wynoszący 13,34%.

Projekt realizowany pod kierownictwem prof. Krzysztofa Giannopoulosa koncentruje się na badaniu wpływu metabolitów wytwarzanych przez bakterie jelitowe na funkcjonowanie limfocytów T u chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową (PBL). Coraz więcej danych wskazuje, że mikrobiom jelitowy może odgrywać istotną rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej, jednak mechanizmy odpowiedzialne za te zależności pozostają w dużej mierze niepoznane.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona związkom regulującym procesy immunometaboliczne, które mogą wpływać na aktywność mitochondriów, produkcję reaktywnych form tlenu oraz szlaki sygnałowe odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowej funkcji limfocytów T. W projekcie przeprowadzona zostanie szczegółowa charakterystyka zaburzeń metabolicznych komórek odpornościowych u pacjentów z PBL, ocena wpływu wybranych metabolitów mikrobiomowych na ich funkcję oraz analiza zmian transkrypcyjnych i epigenetycznych zachodzących pod wpływem tych związków.

Badania obejmą również ocenę zmian sygnatur immunometabolicznych w trakcie leczenia chorych, co pozwoli lepiej zrozumieć mechanizmy odpowiedzi na terapię i identyfikować nowe cele terapeutyczne. Uzyskane wyniki mogą przyczynić się do opracowania innowacyjnych strategii wspomagania odporności przeciwnowotworowej poprzez modulację mikrobiomu jelitowego i procesów metabolicznych limfocytów T.

Projekt będzie realizowany w latach 2026–2030 (od drugiej połowy 2026 roku do pierwszej połowy 2030 roku) przez zespół badawczy Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. 

Autor: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos